Infrabel: “Het spoor als ruggengraat van duurzame mobiliteit”

Infrabel, beheerder van de Belgische spoorinfrastructuur en het treinverkeer, is veel meer dan een technische operator. Achter de duizenden kilometers spoor en de werven die overal in het land zichtbaar zijn, vervult het autonome overheidsbedrijf een centrale rol in de ecologische en energietransitie. Met 1500 GWh elektriciteit die jaarlijks over zijn netwerk stroomt – het equivalent van het verbruik van 500.000 huishoudens – en een proactief beleid inzake duurzame mobiliteit, profileert Infrabel zich als een strategische speler in het Belgische landschap.
“Onze missie gaat verder dan het beheer van de rails,” benadrukt het bedrijf. “Wij willen de ruggengraat zijn van de mobiliteit van morgen, door de modal shift te faciliteren en de ecologische voetafdruk van het vervoer te verkleinen.”

Meer dan een infrastructuurbeheerder

Hoewel Infrabel bij het grote publiek vooral bekendstaat als de hoeder van de veiligheid en de vlotte doorstroming van het treinverkeer, reikt het werkveld van het bedrijf veel verder. Infrabel exploiteert een nationaal netwerk van middenspanning en laagspanning dat uniek is in België en produceert lokaal zijn eigen energie dankzij het beschikbare patrimonium en de technische expertise. Zo werd onlangs een zonnepanelenpark met 3.800 panelen ingehuldigd langs de hogesnelheidslijn tussen Luik en Leuven.
Het gebruik van spoorinfrastructuur helpt de negatieve milieu-impact van de transportsector te beperken. “Door onze infrastructuur te exploiteren, dragen we bij aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en fijnstof, en beperken we de impact op de biodiversiteit,” aldus het bedrijf.

Duidelijke prioriteiten: klimaat, biodiversiteit en inclusie

Duurzaamheid staat centraal in de prioriteiten van Infrabel, dat zijn inspanningen op twee niveaus ontplooit in de strijd tegen de klimaatverandering: het verminderen van de eigen CO₂-uitstoot en het aanpassen van het netwerk aan de reeds voelbare gevolgen van de opwarming, zoals hevige regenval en hittegolven. Ook het behoud van biodiversiteit is een speerpunt, met ecologisch beheer langs de spoorwegen.
Maar duurzaamheid stopt niet bij het milieu. Op sociaal vlak voert Infrabel al vele jaren een inclusief beleid. “Wij doen er alles aan om diversiteit en inclusie tot werkelijkheid te maken, met bijzondere aandacht voor gendergelijkheid, multiculturaliteit, de LGBTQIA+-gemeenschap en uiteenlopende vaardigheden.” Met zowat 10.000 medewerkers is Infrabel een van de grootste werkgevers van het land. Dit menselijke kapitaal maakt het verschil door dagelijks bij te dragen aan een veiligere, meer innovatieve en duurzamere mobiliteit.

Een duidelijke koers voor de energietransitie

In 2025 definieerde het bedrijf vier structurele pijlers voor zijn energiebeleid: de verhoging van de productie van hernieuwbare elektriciteit, de optimalisatie van de aankoop van elektriciteit voor de spoorsector met meer transparantie over de verbruiksprofielen, de analyse van de integratie van batterijen in zijn elektriciteitsinfrastructuur, en ten slotte de betere valorisatie van de installaties binnen het bredere kader van de nationale energietransitie.

De CO₂-Prestatieladder: een pionierende maatregel

Een van de meest opvallende nieuwigheden dit najaar is de invoering van de CO₂-Prestatieladder in de overheidsopdrachten van Infrabel, vanaf 1 september 2025. Concreet zullen voor alle werken van meer dan 1,08 miljoen euro en een looptijd van minstens acht maanden bedrijven een ambitieniveau moeten voorstellen om te kunnen genieten van de fictieve korting die aan de ladder verbonden is, en zich laten certificeren als ze een opdracht toegewezen krijgen waarvoor ze zich op de ladder hebben geëngageerd.
“Het is een systeem dat zijn nut al bewezen heeft in Nederland, omdat het de milieudoelstellingen van bedrijven onafhankelijk certificeert. Wij willen een krachtig signaal geven: de vermindering van de uitstoot is een prioriteit, en die moet gedeeld worden door al onze partners en onderaannemers,” klinkt het bij Infrabel.
Het mechanisme steunt op een eenvoudig principe: hoe hoger het certificeringsniveau, hoe groter de fictieve korting op de prijs bij de evaluatie van de offertes. Die korting varieert van 2% voor niveau 1 tot 6% voor de niveaus 3 tot 5. Daartegenover staan gelijkaardige sancties indien een onderneming het aangekondigde certificeringsniveau niet behaalt.

Reeds zichtbare resultaten

Een pilootfase, uitgevoerd in 2024 en 2025, maakte het mogelijk de CO₂-Prestatieladder te testen. “De resultaten zijn bemoedigend. De meerderheid van de bedrijven heeft competitieve offertes ingediend met een aanzienlijk ambitieniveau, minstens niveau 3,” legt een projectmedewerker uit.
De eerste cijfermatige effecten laten geen twijfel: een gemiddelde daling van 5% van de CO₂-uitstoot al in het eerste jaar van certificering. “Maar meer nog dan de cijfers telt dat de sector groeit in zijn ecologische maturiteit. Bedrijven wisselen hun goede praktijken uit, en dat tilt iedereen naar een hoger niveau,” klinkt het enthousiast bij Infrabel.

Een collectieve ambitie

De aanpak zou wel eens een inspiratiebron kunnen zijn voor andere publieke opdrachtgevers in België. Infrabel neemt al deel aan het door BENOR aangestuurde comité, dat verschillende marktspelers samenbrengt. “We zullen onze ervaring in alle transparantie delen. Als die andere aanbestedende overheden kan inspireren en bijdragen aan een nationale dynamiek, zullen we daar tevreden mee zijn.”
En de toekomst? Voorlopig legt het bedrijf geen verplicht minimumniveau op, maar beloont het de hoogste ambities. Wel wordt overwogen de fictieve korting in de toekomst te verhogen om nog meer bedrijven te stimuleren om hogere certificeringsniveaus na te streven. “We willen vooruitgaan, maar samen vooruitgaan, met onze partners en onderaannemers,” vat Infrabel samen.

Het spoor in het hart van de toekomst

Met deze initiatieven bevestigt Infrabel zijn rol als pijler van mobiliteit en duurzaamheid. Zijn spoorlijnen verbinden steden en regio’s, maar ook de grote industriële en logistieke hubs van het land. Zij vormen een echte economische en sociale ruggengraat.
Tussen ecologische ambitie, maatschappelijke verantwoordelijkheid en technische innovatie positioneert Infrabel zich als een sleutelspeler van de transitie. De weg is nog lang, maar de rails liggen er al voor een duurzamere mobiliteit.